Hoe herken je schoolrijpheid?

Door Menno: Zoals jullie weten ben ik dit jaar voor het eerst kleutermeester. En als je iets voor het eerst doet komen er veel nieuwe dingen op je af. Na de Kerstvakantie merk ik dat een deel van de groep 2 kinderen toe is aan het (leren) lezen, deze groep kan niet wachten om echte schooldingen te leren. In dit blog komen er vier stellingen aan bod die te maken hebben met de schoolrijpheid van kleuters. Ik geef jullie graag mijn visie daarop. 

Hoe eerder een kind toe is aan lezen, hoe beter! 

Naar mijn mening is ieder kind op een ander moment toe aan lezen. Het is de taak van een kleuterleerkracht om juist aan die verschillen te voldoen, maar dat is niet altijd makkelijk in een klas. Het belangrijkste is om als leerkracht een spelgerichte, rijke situatie te creëren, waar het kind zelf zijn keuzes mag maken.  Vanuit deze intrinsieke motivatie observeer ik als leerkracht de rijpheid van het kind. Pushen van deze ontwikkeling wekt alleen maar frustratie op. 


Voldoet het kind aan het gemiddelde? 

Vanaf dit jaar werk ik met het Digikeuzebord. Binnen het leerlingvolgsysteem werk ik met het DLE, oftewel het aantal maanden onderwijs dat het kind genoten heeft. Als leerkracht kijk ik of de doelen van het DLE passen bij de ontwikkeling van het kind. Beheerst het kind zijn doelen of is hij er nog niet aan toe? De eerste vraag die ik dan krijg is: ´´Maar hoe scoort het kind dan ten opzichte van het gemiddelde?´´ Het gemiddelde is een oneerlijke maatstaf voor het individu (Meulman, 2015).   Meulman beschrijft in zijn boek Van de sloffen en de beer (2015) ´dat we zo vertrouwd zijn met meetindicatoren, dat we onze kinderen voortdurend vergelijken. Veel nuttiger is het om een kind te meten naar zijn eigen maatstaf’.

Het kind spiegelt cijfers en letters, ik ga het oefenen tot het kind het kan! 

In oktober ben ik naar het congres over kleutertaal geweest. Onderzoek wijst uit dat kinderen eind groep twee 18 letters kennen (Schaars, Segers en Verhoeven, 2017). Maar ja, wat als het kind nog in spiegelbeeld schrijft? Verwarring met letters spiegelen is het teken dat de hersenen nog niet rijp zijn aan letters en cijfers schrijven. Ook hier geldt dat oefenen tot frustratie leidt. Wacht rustig af tot het kind er zelf mee gaat oefenen en naar gaat vragen! 

Het kind kent geen 18 letters. Is het kind klaar voor groep 3? 

Onderzoek toont aan dat letterkennis en fonemisch bewustzijn de grootste voorspellers zijn voor leesproblemen in groep 3 (de Jong & van der Leij, 2003). Als kleuterleerkracht besteed ik dan ook in groep 2 op een spelende manier aandacht aan de letters, de auditieve waarneming en het fonemisch bewustzijn. Als ik als leerkracht merk dat het nog te moeilijk is voor een kind overleg ik met de intern begeleider en de school logopediste. Er vindt dan vaak een logopedische screening plaats en er komt een advies. Dit advies kan zijn dat er geen zorgen zijn, maar kan ook betekenen dat het goed is om te starten met logopedie of het programma BOUW! Bouw is een computergestuurd interventieprogramma waarmee leesproblemen bij risicoleerlingen uit groep 2 t/m 4 voorkomen kunnen worden. Maar ja… Wat als het kind nog niet toe is aan het leren van letters en het oefenen met de auditieve waarneming en het fonemisch bewustzijn? Is het kind dan wel klaar voor groep 3? Ik moet eerlijk bekennen dat ik deze vragen best moeilijk vind. Wie weet is er een lezer die in de reacties zijn of haar visie kan geven in het beantwoorden van deze vragen! 

Laat een reactie achter